ПРЕЦИЗІЙНА РЕАБІЛІТАЦІЯ: СИНЕРГІЯ ІННОВАЦІЙНИХ ЦИФРОВИХ ТЕХНОЛОГІЙ ТА ІНСТРУМЕНТАЛЬНИХ МЕТОДІВ ДІАГНОСТИКИ

Автор(и)

DOI:

https://doi.org/10.32782/health-2026.1.24

Ключові слова:

прецизійна реабілітація, цифрові технології, віртуальна реальність, телереабілітація, носимі пристрої, когнітивні порушення, інструментальна діагностика, штучний інтелект

Анотація

На основі системного аналізу сучасних наукових публікацій у статті розглянуто концепцію прецизійної реабілітації, що ґрунтується на інтеграції інноваційних цифрових технологій та інструментальних методів діагностики в процесі відновлення функціонального стану пацієнтів. Особливу увагу приділено використанню віртуальної реальності, технологій (wearable devices), систем штучного інтелекту та телереабілітаційних платформ в поєднанні з сучасними інструментальними методами оцінювання, зокрема функціональною ближньою інфрачервоною спектроскопією (fNIRS) та системами аналізу ходи. Проаналізовано результати клінічних досліджень, що підтверджують ефективність інтеграції моніторингових систем безпосередньо в процес реабілітаційних втручань для пацієнтів із когнітивними розладами, помірними когнітивними порушеннями (MCI) та наслідками складних травм. Показано, що використання об'єктивних функціональних та біометричних даних в режимі реального часу сприяє персоналізації реабілітаційних програм, оптимізації терапевтичних втручань та підвищенню нейронної ефективності. Визначено перспективи розвитку телереабілітації та технологій штучного інтелекту як інструментів неперервного моніторингу стану пацієнтів, підтримки клінічного прийняття рішень та підвищення доступності реабілітаційних втручань. Отримані дані свідчать про те, що інтеграція цифрових технологій з інструментальною діагностикою сприяє формуванню нової парадигми персоналізованої та доказової реабілітації, спрямованої на поліпшення результатів втручання та якості життя пацієнтів. Крім того, впровадження таких технологій сприяє більш об’єктивній оцінці прогресу в реабілітації та підтримує прийняття клінічних рішень на основі даних. Результати дослідження підкреслюють важливість подальших міждисциплінарних досліджень, спрямованих на розробку стандартизованих протоколів інтеграції цифрових технологій у клінічну реабілітаційну практику.

Посилання

Buele J., Avilés-Castillo F., Del-Valle-Soto C., Varela-Aldás J., Palacios-Navarro G. Effects of combined motor and virtual reality-based cognitive intervention on cognition in patients with mild cognitive impairment // Journal of NeuroEngineering and Rehabilitation. 2024. Vol. 21, No. 1. Article 130. DOI: 10.1186/s12984-024-01443-5.

Neal D., van den Berg F., Planting C., Ettema T., Dijkstra K., Finnema E., Dröes R. M. Can use of digital technologies by people with dementia improve self-management and social participation? A systematic review of effect studies // Journal of Clinical Medicine. 2021. Vol. 10, No. 4. Article 604. DOI: https://doi.org/10.3390/jcm10040604.

Kwan R. Y. C., Liu J., Sin O. S. K., Fong K. N. K., Qin J., Wong J. C. Y., Lai C. Effects of virtual reality motor-cognitive training for older people with cognitive frailty: multicentered randomized controlled trial // Journal of Medical Internet Research. 2024. Vol. 26. Article e57809. DOI:https://doi.org/10.2196/57809.

Liao Y. Y., Chen I. H., Lin Y. J., Chen Y., Hsu W. C. Effects of virtual reality-based physical and cognitive training on executive function and dual-task gait performance in older adults with mild cognitive impairment: a randomized control trial // Frontiers in Aging Neuroscience. 2019. Vol. 11. Article 162. DOI: https://doi.org/10.3389/fnagi.2019.00162.

Liao Y. Y., Tseng H. Y., Lin Y. J., Wang C. J., Hsu W. C. Using virtual reality-based training to improve cognitive function, instrumental activities of daily living and neural efficiency in older adults with mild cognitive impairment // European Journal of Physical and Rehabilitation Medicine. 2020. Vol. 56, No. 1. P. 47–57. DOI: https://doi.org/10.23736/S1973-9087.19.05899-4.

Calabrò R. S., Mojdehdehbaher S. AI-driven telerehabilitation: benefits and challenges of a transformative healthcare approach // AI. 2025. Vol. 6. P. 62. DOI: https://doi.org/10.3390/ai6030062.

Nicolas B., Leblong E., Fraudet B., Gallien P., Piette P. Telerehabilitation solutions in patient pathways: an overview of systematic reviews // Digital Health. 2024. Vol. 10. DOI: https://doi.org/10.1177/20552076241294110.

Rafi S. Artificial intelligence and telemedicine in elderly healthcare: a mixed-methods study // BMC Geriatrics. 2025. Vol. 26, No. 1. P. 71. DOI: https://doi.org/10.1186/s12877-025-06872-y.

Sumner J., Lim H. W., Chong L. S., Bundele A., Mukhopadhyay A., Kayambu G. Artificial intelligence in physical rehabilitation: a systematic review // Artificial Intelligence in Medicine. 2023. Vol. 146. Article 102693. DOI: https://doi.org/10.1016/j.artmed.2023.102693.

Buele J., Varela-Aldás J. L., Palacios-Navarro G. Virtual reality applications based on instrumental activities of daily living (iADLs) for cognitive intervention in older adults: a systematic review // Journal of NeuroEngineering and Rehabilitation. 2023. Vol. 20, No. 1. P. 168. DOI: https://doi.org/10.1186/s12984-023-01292-8.

Chen M., Wang H., Yu L., Yeung E. H. K., Luo J., Tsui K.-L., Zhao Y. A systematic review of wearable sensorbased technologies for fall risk assessment in older adults // Sensors. 2022. Vol. 22, No. 18. Article 6752. DOI: https://doi. org/10.3390/s22186752.

Patel S., Park H., Bonato P. et al. A review of wearable sensors and systems with application in rehabilitation // Journal of NeuroEngineering and Rehabilitation. 2012. Vol. 9. P. 21. DOI: https://doi.org/10.1186/1743-0003-9-21.

Webster J., Young P., Kiecker J. Telerehabilitation for amputee care // Physical Medicine and Rehabilitation Clinics of North America. 2021. Vol. 32, No. 2. P. 253–262. DOI: https://doi.org/10.1016/j.pmr.2020.12.002.

Scholten J., Poorman C., Culver L., Webster J. B. Department of Veterans Affairs polytrauma telerehabilitation: twenty-first century care // Physical Medicine and Rehabilitation Clinics of North America. 2019. Vol. 30, No. 1. P. 207–215. DOI: https://doi.org/10.1016/j.pmr.2018.08.003.

##submission.downloads##

Опубліковано

2026-05-29

Номер

Розділ

ТЕРАПІЯ ТА РЕАБІЛІТАЦІЯ